Polikistik Over Sendromu – PCOS / PKOS

Plikistik Over Sendromu Nedir?

Polikistik over sendromu, yumurtalıklarda irileşme ve iyi huylu bir çok kistin oluşumuyla karakterize bir hastalıktır. Birtakım hormonel düzensizliklere sebep olur. PKOS’lu kadınlarda yumurtalıklar normal olarak çalışmaz ve normalden fazla miktarda testosteron üretir.

Polikistik over Sendromu, PKOS veya ingilizcedeki isminin ‘Polycystic Ovary Syndrome’ olması sebebiyle PCOS olarak kısaltılmaktadır. PKOS çok yaygın görülen bir hastalıktır ve kadınların yaklaşık %5 ile 8’inde görülmektedir.

 

Polikistik Over Sendromunda Hangi Şikayetler Görülür?

Polikistik over sendromunda görülen başlıca şikayetler şunlardır:

  • Düzensiz adet görme, sık adet görme, seyrek adet görme, adet dönemlerinde yoğun kanama
  • Kısırlık (infertilite), kadınlarda görülen kısırlığın yaygın sebeplerinden biridir.
  • Kıllanma (hirşutizm), üst dudak, çene, göğüs, göbek, iç bacak gibi bölgelerde erkek tipi kıllanma
  • Saç dökülmesi
  • Obezite, PKOS’lu kadınların %80’i obezdir.
  • Sivilcelenme (akne), Ergenlikten sonra ortaya çıkan ve tedavilere yanıt vermeyen şiddetli akneler
  • Akantosis Nigrikans, kasık, koltukaltı ve diğer deri kıvrımlarında görülen, kalınlaşmış, kadifemsi, koyulaştırılmış cilt yamaları

 

Polikistik Over Sendromuna Sebep Olan Nedir?

PKOS’a neyin yol açtığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, bu duruma birbiriyle bağlantılı birden fazla durumun yol açtığı düşünülmektedir. Bu faktörlerin başında insulin direnci (insulin vücutta kan şeker düzeyini etkileyen başlıca hormonlardan biridir ve bu hormona karşı vücut hücreleri direnç geliştirdiğinde, yeterince insülin üretilmesine rağmen bu insülini etkili olarak kullanılamaz ve vücuttaki kan şekeri seviyesi artar, bu durum şeker hastalığına yol açar) ve androjen fazlalığıdır. (androjen hem kadın hem erkeklerde bulunan, özellikle erkeklerin üreme sisteminin gelişmesinde en büyük rolü oynayan hormonlara verilen isimdir. Bu hormonun fazlalığı PKOS’un başlıca belirtilerinden olan, kıllanma, saç dökülmes, adet düzensizliği vb gibi semptomların oluşmasına yol açar.)

 

Polikistik Over Semdromu Başka Hangi Sağlık Sorunlarıyla İlgilidir?

PKOS hormonel bir hastalık olduğundan ve hormonlar tüm vücudu etkilediklerinden, PKOS sadece üreme sistemini değil tüm vucütta ve metabolizmada sorunlara yol açar.

 

PKOS’lu hastalarda görülen başlıca sağlık sorunları şunlardır:

  • Tip 2 Diyabet (yüksek kan şekeri)
  • Yüksek kolesterol seviyeleri
  • Uyku apnesi, insanların uyurken nefes almada zorlanıp bir anda nefeslerinin kesildiği bir uyku bozukluğudur.
  • Kalp ve Damar Hastalıkları
  • Depresyon
  • Metabolik sendrom, bel çevresi kalınlığı, yüksek tansiyon, kan kolesterol seviyelerinde yükselme ve kan şekeri yüksekliği ile karakterize bir sendromdur. Metabolik sendromlu kişilerde metabolik sendromu olmayanlara göre gelecekte şeker hastalığı (tip 2 diyabet) gelişme riski 5 kat, kalp ve damar hastalığı gelişime riski ise 2 kat daha fazladır.
  • Endometriyal hiperplazi, rahim içini döşeyen ‘endometriyum’ dokusunun, düzensiz salgılanan hormonlara bağlı olarak fazla gelişerek, rahim kanseri riskini artırdığı bir durumdur.

 

Polikistik Over Sendromu İçin Hangi Kan Testlerini Yaptırmalıyım?

Yaptırmanız gereken testler yaşınıza, semptomlarınıza ve bireysel durumunuza göre seçilmelidir. Olası testler şunları içerir:

  • Ultrason, vajinal veya karından (pelvik) yapılabilir. Bu görüntüleme sayesinde yumurtalıklarınıa bakılır. PKOS’u olan hastaların yumurtalıklarında, çok sayıda iyi huylu küçük kistik yapılar görülmesi beklenir.
  • Kan testleri, hormon, kan şekeri ve kolesterol seviyelerini ölçmek için

 

Polikistik Over Sendromunun Tedavisi Mümkün mü?

PKOS’un yol açtığı sorunlar için bazı tedavi seçenekleri mevcuttur. Tedavide en önemli nokta kişiye özgü olmasıdır. Hastanın semptomları, gebelik isteyip istemediği ve eşlik eden problemlere göre tedavi seçilir.

Yaşam tarsi değişikliği her türlü şikayet için seçilmesi gereken ilk basamak tedavidir. Aşırı kilolu veya obezseniz, kilo vermek şikayetlerinizin çoğunu iyileştirecektir. Vücut ağırlığınızın sadece yüzde 5’ini kaybetmek bile olumlu gelişmelere yol açmaktadır.

Yaşam tarzı değişikliğine ek olarak bazı tıbbi tedavi seçenekleri mevcuttur. Bu tedaviler şunlardır;

  • Doğum kontrol hapları – Bu haplar PKOS için ana tedavidir. Hem progesteron hem östrojen içerir. Bu hapları kullanmak hastalığı tedavi etmese de, bu hastalığın yol açtığı, düzensiz adet dönemleri, yoğun adet kanamaları, sivilcelenme(akne), kıllanma (hirşutizm) gibi şikayetlerde düzelmeye yardımcı olur. Ayrıca rahim kanseri riskini azaltır.
  • Anti-androjenler – Hastalığa androjen adı verilen ve erkek üreme sisteminin gelişiminde rol oynayan başlıca hormonların fazlalığı da sebep olduğundan, androjen hormone etkisini azaltan ilaçlar tedavide kullanılmaktadır. Bu ilaçlar, sivilcelenme ve kıllanma gibi şikayetleri azaltabilir.
  • Progestin – Bu hormon, adetleri düzenli hale getirebilir. Ayrıca rahim kanseri riskini azaltır.
  • Metformin – Bu ilaç, PKOS’la ilişkili insulin direncindeki direnci kırmaya yardımcı olmaktadır. Diyabetli kadınlarda, bu ilaç kan şekeri seviyelerini normal tutmaya yardımcı olur.
  • Sivilce (akne) tedavisi için ilaçlı cilt losyonu veya antibiyotikler
  • Kıllanma tedavisi için lazer tedavisi veya mekanik (ağda) yöntemler

 

Polikistik Over Sendromum Var ve Hamile Kalmak İstiyorsam Hangi Tedavi Seçenekleri Mevcut?

PKOS’lu kadınların çoğu hamile kalabilir, ancak bu biraz zaman alarak hastalarda umutsuzluğa yol açabilmektedir. Başarılı yumurtlama hamileliğe giden yolda ilk adımdır. Kilo kaybı düzenli yumurtlamaya katkıda bulunur. Aşırı kiloluysanız, kilo vermek adetlerinizi düzenli hale getirmenize ve hamile kalma şansınızı artırmanıza yardımcı olacaktır. Kilo vermenize ragmen adetleriniz hala düzensizse, doktorunuz hamilelik şansınızı artırmak için yumurtlamaya yardımcı olacak ilaçlar verebilir. Bazen yumurtalık cerrahisi denenbilmektedir fakat bu tedavilerin uzun vadedeki başarısı bilinmemektedir.

 

 

 

 

 

 

Yorum Bırak

Instagram

Danışma Formu
Danışma / Randevu